İnci San: Çocuk ve Sanat

Seminer
Danışman: Prof. Dr. Tayfun AKKAYA

Hazırlayan: Hümeyra KOÇYİĞİT

1. Yazarın Özgeçmişi

1936 Ankara doğumludur. 1955 yılında Ankara Kız Lisesi’ ni, 1959’ da Alman Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirmiştir. 1965’ de Aynı Fakülte’nin Sanat Tarihi ve Arkeoloji bölümünü bitirerek, Ord. Prof. Dr. Suut Kemal Yetkin’in Sanat Tarihi asistanı olarak Hacettepe Üniversitesine girmiştir. 1967’ de Ankara Üniversitesi Eğitim Fakültesi’ ne Güzel Sanatlar Eğitimi asistanı olarak girmiştir.

1974’ te “ Sanatsal Yaratma ve Çocukta Yaratıcılık” başlıklı doktora tezi ile doktor unvanını almıştır.

1977-1978 yılında Fedaral Almanya’nın Stuttgart kentinde sanat eğitimi ve pedagojisi alanında çalışmalar yapmıştır.

1981’ de “Sanat Eğitimi Kuramları” başlıklı tezi ile Sanat Tarihi ve Estetik Doçenti unvanını almıştır.

1978-79 yıllarında Kültür Bakanlığı Çocuk Yayınları Danışma Kurulu’nda ve 1983-86 yıllarında Bakanlığın Sanat Eserleri Yayın Kurulu’nda çalışmıştır.

1974- 2000 yılları arasında lisans ve lisansüstü düzeylerinde Sanat üzerine çeşitli dersler vermiştir. Bunlar; Türk Sanatı, Yaratıcılık ve Sanat Sorunları, Sanat ve Eğitim Kuramları, Eğitimde Yaratıcı Drama, Sanatta Üslup Sorunu, 20.yy. Sanat Akımları, Sanat ve İletişim, Bauhaus, Sanat ve Kültür Sorunları, Sanatta  Psikolojik Yaklaşımlar’ dır. 

1982- 2000 yılına kadar Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı başkanlığını yürütmüştür.

1988 yılında Profesör olmuştur.

1989- 1990 yıllarında ASSITEJ (Çocuk ve Gençlik Tiyatroları Birliği) ve ÇDD ( Çağdaş Drama Derneklerini) kurmuştur.

1997 yılında Sanat Eğitimcileri Derneği (SEDER)’ ni kurmuştur. Buranın başkanlığını yürütmüştür.

2000 yılında kurulan Çocuk Müzeleri Derneği’ nin yönetiminde yer almıştır.

2000 yılında emekli olmuştur.

Türkiye, Almanya ve İngiltere’ de Sanat Eğitimi üzerine birçok seminer vermiştir

Çok iyi Akmanca, iyi derecede İngilizce, orta derecede Fransızca bilmektedir (San,2017).

1. 1. Yazarın Eserleri

Sanatlar, Eğitim ve Kültür (Ocak 2019). İstanbul:Yeni İnsan Yayınları.
Yaratıcı Drama ve Müze-Sanatlar Eğitimi (Ocak 2018). İstanbul: Yeni İnsan Yayınları.
Sanat Eğitimi Kuramları (1983). Ankara: Tan Yayınevi.
Sanat ve Eğitim (2008). Ankara: Ütopya Yayınları.
San, İ.,Tümtürk, T. (Şubat 2016).18.Uluslararası Eğitimde Yaratıcı Drama Semineri, Yaratıcı Drama İle Farklılıklar ve Farkındalıklar. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.

1. 2. Derlemeler

“Drama ve Öğretim Bilgisi”, V. Uluslararası Eğitimde Yaratıcı Drama Semineri (editör olarak, 1993)
Eğitsel Etken Olarak Güzel Sanatlar-Sanat Eğitiminin Geleceği, 20-23 Ekim 1994 Semineri (editör olarak, 1995)
Drama-Maske-Müze, VI. Uluslararası Eğitimde Drama Semineri (editör olarak, 1997). (https://www.biyografya.com/biyografi/9341 adresinden 29.11.2020 tarihinde edinilmiştir).
Eğitim ve Müze Semineri (Yayına Hazırlayan, 2000). Ankara: Kök Yayıncılık.
Çocuk Müzeleri ve Yaratıcı Drama: Çocuk Müzelerinin Nitelik ve İşlevleri Semineri (22 Ekim 2010). ( Yayına Hazırlayan, 2012) Naturel Kitap.
VII. Uluslararası Eğitimde Yaratıcı Drama Semineri 1997 (Yayına Hazırlayan, 2003) Ankara: Naturel.
Sanat Eğitiminin Geleceği / Eğitsel Etken Olarak Güzel Sanatlar (Seminer 20-22 Ekim 1994) (editör, Prof. Dr.İnci San) Ankara:Türk-Alman Kültür İşleri Kurulu, 1995

1. 3. Makaleler

San, İ. (2019). Sanat ve Yaratıcılık Eğitimi Olarak Tiyatro . Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES) , 18 (1) , 99-112 . DOI: 10.1501/Egifak_0000001094.
San, İ. (2019). Eğitimde Yaratıcı Drama. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES) , 23 (2) , 573-582. DOI: 10.1501/Egifak_0000000780.
San, İ. (2001). Sanatlar Eğitimi. Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES) , 34 (1) , 23-34. DOI: 10.1501/Egifak_0000000048.
San, İ. “Ankara’ da Beşinci Uluslar arası Yaratıcı Drama Semineri” . Ankara University Journal of Faculty of Educational Sciences (JFES) 27 (2019 ): 69-81 (https://dergipark.org.tr/tr/pub/auebfd/issue/47555/600705) Erişim Tarihi: 29 Kasım 2020).

2. Editörün Hayatı

1960 yılında doğan yazar, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi’nden 1982 yılında mezun olmuştur. Eğtim Bilimleri alanındaki iki ayrı Yüksek Lisans yapan Akoğuz, “Fotoğraf Dernekleri ve Sanat Eğitimi” ile “İletişim Becerilerinin Geliştirilmesinde Yaratıcı Dramanın Etkisi” başlıklı tezleri yazmmıştır
1983 yılında Milli Eğitim Bakanlığı kapsamında çeşitli okullarda rehber öğretmeni olarak görev yapmıştır.
1999-2004 yılları arasında çeşitli özel okullarda yöneticilik yapmış. 1996-2004 yılları arasında Çağdaş Drama Derneği’nde Drama Eğitmenliği yapmış ve Uluslararası eğitimlere katılmıştır.
1996-2004 yılları arasında Çağdaş Drama Derneği İstanbul Şubesi’nin kurucu başkanlığı görevine getirilmiştir.
2012 yılından itibaren İstanbul Drama Sanat Akademisi’nde Drama Eğitmeni olarak çalışmaktadır.
Ayşegül Akoğuz ile birlikte yazdıkları Okul Öncesinde Yaratıcı Drama Etkinlikleri (5. Baskı 2018) adlı kitabı bulunmaktadır.
İstanbul Kültür Üniversitesinde öğretim görevlisi olarak yaratıcı drama dersleri vermektedir (http://www.egitimdedegisim.com/speaker/mete-akoguz/ )Erişim Tarihi:12.12.2020).

3. TAHLİL EDİLECEK ESER

3. 1. Kitabın Künyesi

Çocuk ve Sanat
Yazar: İnci San
Yayınevi: Yeni İnsan
Genel Yayın Yönetmeni: Aytaç Timur
Editör: Mete Akoğuz
Kapak Tasarım: Hüseyin Varış
Baskı: İstanbul
Baskı Yılı: Eylül 2017 (1. Bakı)
Dizgi: Fırat Emre Çelebi
ISBN:978-975-2498-29-7
Setifika No: 12186
Ebat: 13,5×21

3. 2. Kitabın Sunumu

Kitabın ön kapak zemininde üst yarısını kaplayan bir çocuğun yapmış olduğu resim bulunmaktadır. Alt yarıda ise parlak açık bir mavi kullanılmıştır. Kompozisyon tasarım ilkelerine göre simetrik denge hareketsizlik izlenimi verir. Asimetrik denge ise izleyen de heyecan uyandırır. Bu nedenle kapağın ikiye bölünmüş olması gözü rahatsız etmektedir. Asimetrik denge yaratılarak yani resim sayfanın üçte birini kaplasaydı daha göze hitap edebilirdi ya da resmin hakim olduğu bir ton veya hakim olan zıttın tonu olan mavi’nin başka bir tonunun kullanılması gözü daha az yorabilirdi. Alt yarıda bulunan yazarın adı büyük yazılmış hemen altına ise kitabın başlığı yazılmıştır. Her ikisinin de yakın renklerde, yakın mesafede ve yakın büyüklükte yazılması kitabın yazarı ve ismini de sanki bir birlik varmış gibi etki vermektedir Bu nedenle ilk bakışta kitabın başlığı değil yazar göze çarpmaktadır. Tasarımsal olarak üst kısımda daha büyük puntolarla kitabın adı daha büyük yazılarak yazarın adı daha küçük olarak alt satırda yer almalıdır. Kitabın başlığının hemen altında “Sanatlar Eğitimi 1. Kitap Makaleler- Bildiriler” yazmaktadır. Aslında bize kitabın içinden ne olduğunu belirten bu ayrıntı siyah ince punto ile farklı yazı tipi ile yazılmıştır. Yazar adı, kitap adı ve alt başlığın üçü de farklı farklı karakter ve renkli yazılarak yine bir düzensizliğe sebep olmaktadır. Yayınevi logosu sol altta yer almaktadır. Yine burada da düzensiz bir görünüm vardır. Logo kitap başlığına göre hizalanmamış boşlukta bırakılmıştır.
Arka kapak tasarımında ise sol tarafta yazarın fotoğrafı ve yazarın görüşünü içeren bir metin bulunmaktadır. Fotoğraf ve metin ile bir kare düzlem oluşturulmak istenmiştir. Ancak fotoğraf metine hizalanamamıştır. Metin ikiye bölünerek iki farklı renk ile yazılmıştır. Bu sanki metine iki farklı konuyu anlatıyor izlenimi vermektedir. Metinde iki farklı renk yerine vurgulanmak istenen yer italik ya da kalın yazılabilirdi ön ve arka kapakta farklı fontların kullanılması bizi bir bütüne ulaştıramamaktadır. Yazı büyük punto ile yazılmış ancak satır aralığının da dar bırakılması gözü yormaktadır. Altta bulunan mavi şeritli alan büyük tutulmuş. Ön tarafın mavisi ile uyum sağlanmaya çalışılmış ancak bütünlük oluşturmamıştır. Kitabın yan tarafında ise koyu mavi zemin üzerine başlık sarı renk ile yazılarak kitabın geneline uyum sağlayamamıştır.

3. 3. Sayfa Düzeni

Kitabın genel olarak sayfa düzeninde sağ ve sol girintilerinde herhangi bir düzensizlik yoktur. Yazı karakteri ve satır aralıkları uygun kullanılmıştır. Başlıkların büyüklükleri ideal durumdadır. Metnin herhangi bir hizalamasında hataya rastlanmamıştır. Ancak kitabın bazı yerlerinde metinlerde kaymalar vardır.

3. 4. Kitabın Bölümleri

Önsöz
Sunuş
Çocukta Resim Etkinliği ve Estetik Değer
Çocuğun ve Gencin Sanat Eğitimi
Yaratıcılık, İki Düşünce Biçimi ve Çocuğun Yaratıcılığı
Görsel İletişimde İşaretler ve İşaretler Dili Olarak Sanat
Güzel sanatlar Öğretimi
Çocuk Yazını ve Sanat Eğitimi
Sanat Eğitimi Yaklaşımları, Nitelik ve Konuları
Yaratıcı Kişiliğin Geliştirilmesinde Ortaöğretimin Rolü
Gençliğin Sanat Eğitimi
Yaratıcılık Açısından Sanat Eğitimi
Gencin Yaşamında Sanat ve Kültür Eğitimi
Okul Öncesi Dönemde Sanat Eğitimi
Eğitim ve Öğretimde Yaşayarak Öğrenme Yöntemi ve Estetik
Bir Süreç Olarak Yaratıcı Drama
Sanatla Eğitim Üzerine Yeni Düşünceler
Sanatlar Eğitimi
Çocuk ve Drama
Ulusal Eğitimde Kültür ve Sanat
Barış Kültürü ve Sanatsal Öğrenme

3 .5. Giriş Bölümüne Dair Değerlendirme
3. 5. 1. Önsöz

Yazar burada yaptığı araştırma konularına neden ve nasıl yöneldiğini anlatmıştır. İnci San filoloji, sanat tarihi ve arkeoloji, kültürel ve estetik sorunlar, tiyatro bilimi kültür pedagojisi ile ilgili okumalarla akademik yaşamına başlamıştır. Eğitim bilim, Halk Eğitimi, Sosyoloji ve psikoloji gibi dersleri yüksek lisans ve doktora da alarak onun eğitim alanına nasıl daha geniş bakmasını sağladığından bahsetmiştir. Bu dersler için hazırlamış olduğu “Tiyatro ve Halk Eğitimi” ile “Çocukta Yaratıcılık” başlıklı seminer ödevleri ile bilgi dağarcığını genişletmiştir. Sanatsal Yaratma ve çocukta Yaratıcılık başlıklı doktora tezi yaratıcılık konusunun sadece sanatta değil eğitimde de önemi ile karşılaştırılmıştır. Çocukların söyledikleri şarkılar, danslar, çizgi ve boyamalarının sanatsallık taşıyabileceğini anlamasına sebep olmuştur. Yazar bu gizil güçlerin nasıl geliştirilebileceği ile ilgili düşünceler üretmeye başlamıştır. Yazar eğitim fakültelerinde kuramsal ve uygulamalı “sanatlar eğitim bilimi” adının olmamasından bahsederek kendince gördüğü bir açığı dile getirmiştir. Tiyatroya olan ilgisi nedeniyle yaratıcı drama disiplinine yakınlık duymuştur. Bunun nedeni yaptığı seminer ödevine kadar dayanmaktadır. Çocuk ve Sanat konusunu çocukluk, Ergenlik ve gençlik dönemine kadar uzanarak almaları gerektiği sanatsal eğitimi yazar, anne- babalara, öğretmenlere, MEB’e ve Talim Terbiye kuruluna ve bütün eğitim kademelerine hitap edecek şekilde bu amaç doğrultusunda yazdığını söylemiştir. En son kitabın içeriğinin çocuk ve sanat eğitimi üzerine yazılmış makale ve bildiri seçkisinden oluştuğundan bahsedilmiştir. Kitap yazarın tüm akademik hayatı boyunca yazdığı makaleleri içerdiği için bazı terimlerin eski kalabileceğinden bahsetmiştir. Yazar bunları dilin yaşayan bir olgu olduğu düşüncesi ile olduğu gibi bıraktığını söylemiştir.
Yazar önsözde kitaba dair neden ve nasıl bu konulara geldiğini anlatmış ve son paragrafta kitabın içeriğinden de bahsederek önsözde ne olması gerekiyorsa o şekilde yazmıştır.

3. 5. 2. Sunuş

Kitabın düzenlenmesini yazarın bir öğrencisi yapmıştır. Mete Akoğuz burada yazarın aldığı eğitim ve bildiği 3 yabancı dil ile okuyup süzgeçten geçirip bizlere sunduğundan bahsetmiştir.

3. 6. Konunun Ele Alınış Biçimi

Kitap farklı tarihlerde yazılmış 19 makaleye içermektedir. Makaleler sanat eğitimi üzerine farklı farklı konuları içermektedir. Bunlar çocuk da resim etkinliği, estetik değer, drama, yaratıcılık, kültür ve sanat eğitimi, gencin yaşamında sanat, okul öncesi dönemde sanat eğitimi gibi konuları içermektedir, Yazar tüm bu konuların öneminden bahsederek öneriler sunmuştur. Örneğin Ancak sanat eğitimi bölümlerinde sadece bu değil tüm Sanat Bilimleri alanlarının yani sanat felsefesi, sanat eleştirisi, sanat antropolojisi, sanat sosyolojisi, sanat psikolojisi, sanat ve mitoloji, estetik gibi disiplinlerinde tek tek ders olarak verilmesi gerekmektedir. Yazarın genel olarak makalelerinde yaptığı tespitler ve sunduğu öneriler günümüzde da hala geçerliliğini korumaktadır. Bunun nedeni yazarın dünyadaki sanat olaylarını takip ederek üç ayrı dilde okuyup araştırarak ülkemizin gerçeklerine göre yorumlamasından kaynaklanmaktadır. Ancak bazı konuların geçmişte kalarak değişikliğe uğraması nedeniyle günümüzde bağ kurulamamaktadır.

3. 7. Kitabın Başlığı İçerikle Uyumlu Mudur?

Kitabın başlığı “Çocuk ve Sanat (Sanatlar Eğitimi 1. Kitap Makaleler Bildiriler” dir. Kitaba ilk bakıldığında kitabın adı okul öncesi çocuklarına dair makale ve bildiriler hakkında bilgi verir gibi bir izlenim vermektedir. Ancak kitabın içeriğine baktığımızda makaleler gençleri ve sanat eğitimine dair bütün kademeleri içeren makale ve bildirileri içermektedir. Kapak tasarımında bulunan resimde böyle bir izlenimleri verir. Kitabın başlığı sanat eğitimine dair bir başlıkla daha genel tutularak içerikle uyum sağlanabilirdi.

3. 8. Terminoloji Kullanımı

Terim kullanımı kitapta yer alan makaleler yazarın başlangıcından günümüze kadar yayınladığı makaleleri içermektedir. Ancak bazı makalelerin çok eski olması kelime ve terim kullanımlarında farklılıklar oluşturarak metni anlamamızı zorlaştırmıştır. Bazı bilimsel terimler dipnot kullanılarak açıklanmıştı. Ancak bazı makalelerde de eski kelimeler Türkçe veya yabancı bilimsel karşılığı parantez içinde yazılmıştır. Kimi yerlerde cümleler verilmek isteneni anlamamızı zorlaştırmıştır. Ayrıca bazı cümleler ise yabancı kaynaklardan birebir çeviri etkisi vererek cümleyi tam oturtamamamıza sebep olmaktadır. Örneğin sayfa 37 40.

3. 9. Kaynaklara Hâkimiyet ve Kaynakça Kullanımı

Yazar almış olduğu eğitim ve bildiği diller doğrultusunda kaynak kullanım alanını genişletmiştir. Yerli ve yabancı sanat eğitimine dair kaynakları kullanmıştır. Kaynakçaya her makalenin sonunda yer verilmiştir. Buradaki kaynak kullanımı oldukça açık ve kaynağa dair tüm ayrıntıları içermektedir. Bazı makalelerde kaynakça kullanılmamış yazarın kendi düşüncelerinden yola çıkarak yazmış olma ihtimalini akla getirmektedir. Makalelerde dipnot kullanılmıştır. Ancak kimi makalelerde dipnot altta verilirken kimi makalelerde metin içinde parantez ile kullanılmıştır. Bu da kitapta bütünlüğü bozulmuştur.

3. 10. Kitabın İlgili Alana Katkıları (Sonuç ve Değerlendirme)

Yazarın aldığı eğitim ve yabancı dil bilgisi göz önünde bulundurulduğunda yabancı kaynaklarını tanıtmış ve diğer ülkelerde yapılan sanat eğitimi çalışmalarını ülkemize getirmiştir. Bu doğrultuda İnci San bizlere, günümüzde henüz tartışılmaya başlayan konuları elli yıl önce anlatmaya çalışmıştır. Akademik geçmişi ile ilgili bütüncül olarak çalışma yapmış olması alanına yeni yenilikler katabilmesini sağlamıştır. Yazar yaratıcılık, eğitimde drama, tiyatro, sanat ve kültür gibi konuları yıllar öncesinden bizlere önemini vurgulamış makaleleriyle bilime ve sanata katkılar sağlamıştır. Kitabın içeriği incelendiğinde ise bazı konular kullanılan kelimeler günümüze uyum sağlayamamıştır. Güncel yazılara yer verilmesi ya da yazılan makaleler günümüze uyarlanarak yazılsaydı daha çok Alana katkı sağlayabilirdi. Bir diğer öneri ise kırk yıl öncesine kadar uzayabilen bu makaleler de o dönemlerde ne söylenmiş, ne önerilmiş günümüzde hangileri değişmiş ya da değişmemiş şeklinde bir karşılaştırma yapılmış olamasının alana daha çok katkı sağlayacağı görüşündeyim. Makaleler yıllara göre düzenlenmiş ancak içerik olarak benzer olanlar sınıflandırılsaydı daha düzenli dikkat dağılmadan bütüne varılarak okunabilirdi.
Kelimelerin eski kalması kitabın akıcılığını da etkilemiştir. Bazı cümlelerin birebir çevirisi yapılarak verildiği kanaatindeyim. Cümlelerin satır araları doldurulsaydı daha fazla anlaşılırlık sağlanabilirdi. Makalelerde verilen öneriler doğru tespit edilmiş, kaynak olarak kullanılabilir. Yazar eğitim fakültelerinde kuramsal ve uygulamalı “sanatlar eğitim bilimi” adının olmamasından bahsederek kendince gördüğü bir açığı dile getirmiştir. Ancak sanat eğitimi bölümlerinde sadece bu değil tüm Sanat Bilimleri alanlarının yani sanat felsefesi, sanat eleştirisi, sanat antropolojisi, sanat sosyolojisi, sanat psikolojisi, sanat ve mitoloji, estetik gibi disiplinlerinde tek tek ders olarak verilmesi gerekmektedir.
San, İsmail Hakkı Baltacıoğlu ve İsmail Hakkı Tonguç’un Tiyatro üzerine yaptığı çalışmaları örnek olarak göstermiştir (s.132). Bu doğrultuda İnci San tiyatroya önem vererek sanat eğitiminde drama ve tiyatro alanının ilk kurucusu olan İsmail Hakkı Baltacıoğlu’nun tiyatro ile ilgili başlattığı çalışmaların güncellenerek sunulmasına bir katkı sağlamıştır. Hatta yazar Çağdaş Drama Derneğini bu amaçla kurmuştur.

İnci San: Çocuk ve Sanat

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir